Umami: Bir Şef Mutfağı Tek Planda Nasıl Görünür?

Umami, 'Yes chef!' nidalarını sıkça duyacağınız bir mutfak filmi. Yönetmen koltuğunda Emre Şahin oturuyor. Senaryo Kadın, Hekimoğlu, Leyla, Pera Palas’ta Gece Yarısı gibi yapımların senarist kadrosunda bulunan Can Cengiz’e ait.

Mutfak hikayelerine çokça aşina olduğumuz içindir beki, bu filmden daha derin, daha özgün bir şeyler bekleyenler çoğunlukta. Öncelikle filmin Philip Barantini’nin yönettiği 2021 yapımı Boiling Point’in bir uyarlaması olduğunu söylemek isterim. Senaryo özgün değil fakat filme dair özgün olan bir şey var ki o da tüm hikâyenin tek plan tekniğiyle çekilmiş olması. Bir filmi tek planda çekmek çok ciddi bir emek ve cesaret istiyor. Öncelikle böylesine bir cesaret gösterdikleri ve nihayetinde altından kalkabildikleri için tüm ekibi tebrik ediyorum.

Filmin tamamı ünlü bir şef restoranında geçen yoğun tempolu bir akşama odaklanıyor. Ana karakterimiz şef Sina Bora (Burak Deniz), kişisel sorunlarını restoranın dışında bırakmayı pek beceremeyen birisi. Hayatının maddi manevi en zor dönemlerinden birini yaşadığını hem babasının ameliyatından hem de restorana gelen yabancı bir şefin onu borcu için sıkıştırmasından anlayabiliyoruz.. Tüm bunlar mutfağın stresiyle birleşince alkole başvuruyor şefimiz.Yabancı şefi canlandıran Osman Sonant’ın varlığı hikâyeye renk katıyor. Ancak biraz da eğreti durduğunu söylemek lazım. Sina’nın daima sıkıntılı ve stresli ruh halinin nedenini anlamamıza yardımcı olduğu için filmdeki varlığı önemli. Fakat filmin tıkandığını ve ilerleyemediğini yalnızca onun gereğinden uzun süren konuşmalarıyla dolu sahnelerde hissettim. Bu noktada senaryo bu şefi izlememiz için ayırdığı zamanı mutfağın dinamiklerine ayırsaydı karakterlerin iniş çıkışlarını anlamak daha kolay, filmi derinliksiz olarak nitelemek de neredeyse imkânsız olurdu.

Mutfağın hiyerarşisi ve stresi filmin her anına yayılıyor. İşine konsantre olmakta zorlanan Sina’nın en büyük destekçisi mutfağın diğer şefi; Melis (Öykü Karayel). Sina ekip ve zaman yönetimini başaramadığında yardımına Melis koşuyor. Ancak o da kendi sesini Sina’yı dinlemek için o kadar uzun süre bastırmış ki, içinde biriktirdiklerini ne zaman haykıracak diye bekleyip duruyoruz film boyunca ve beklediğimizi bir türlü bulamıyoruz.

Senaryo, Sina Şef de dahil olmak üzere hiçbir karakterin derinine inmeden, kıyısından dolaşarak ilerliyor. İçerde pasta kreması yapmayı deneyen ve o sırada kollarında ufak kesikler olduğunu gördüğümüz karakterin bile neden kolunu kestiğini tam anlayamadan kendimizi bir diğer hengâmenin içinde buluyoruz. Hal böyle olunca filmin izleyiciyi tatmin etmesi de ne beklediğine göre değişkenlik gösteriyor. Kolunda kesikler olan karakter işini iyi yapmaya çalışan çok genç ve naif biri. Üzerindeki baskı onu öylesine yıpratmış ki, bastırdıklarını kendi canını acıtarak içinden atmaya çalışıyor. Sina Şef yaptığı kremayı çok beğendiğinde yüzündeki rahatlamadan hissettiği baskının derecesini kolaylıkla anlayabiliyoruz. Bu bir izleyici olarak benim için yeterliyse olayların akışına kapılıyor ve mutfağın hızına yetişmeye çalışıyorum. Fakat eğer tatmin olmuyor ve yüzeysel buluyorsam hikâyenin içine girdikçe canım daha çok sıkılıyor ve filmin vadettiği hiçbir duyguyu deneyimleyemediğim için hayal kırıklığına uğruyorum. (Ben ilk tarafta olduğumu belirtmeliyim.)

Tek plan tekniği filmde yaşanan olaylara dışardan bir gözle bakmaktan çok o an orada olduğumuz ve karakterlerle aynı deneyimi paylaştığımız hissine kapılmamıza yardımcı oluyor. Peşlerine takılıp onların duygularına ortak olduğumuzda, neyin neden yaşandığına odaklanmak yerine yaşananların etkisine kapılıp gitmemiz daha olası... Filmde dramatik etkiyi artırmak için hiç müzik kullanılmadığını da hatırlatmak isterim. Zira neredeyse hiçbir sahnede dramanın eksik olmadığını düşünürsek tüm yük oyuncuların omzunda ve her biri bu yükü başarıyla taşımış.

Nihayetinde Umami, dijital platformlarda daha önce yayınlanmış orijinal Türk yapımlarını düşündüğümüzde, en eli yüzü düzgün işlerden.